Türk vatandaşlığı: üç yol, üç ayrı test

Kanunun saydığı şartlar: ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak · başvurudan geriye doğru Türkiye'de kesintisiz beş yıl ikamet etmek · Türkiye'de yerleşmeye karar verdiğini davranışlarıyla teyit etmek · genel sağlık bakımından tehlike teşkil eden bir hastalığı bulunmamak · iyi ahlak sahibi olmak · yeteri kadar Türkçe konuşabilmek · kendisinin ve bakmakla yükümlü olduklarının geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olmak · millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bulunmaması.

Başvuru yeri: yerleşim yerinizin İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü. Dosya üzerine il emniyet müdürlüğünden soruşturma istenir ve vatandaşlık başvuru inceleme komisyonu görüşme yapar.

Yurt dışında kalınabilecek süre konusunda bağlayıcı ve güncel bir resmî rakam teyit edemedik; bu konuda dolaşan "altı ay" bilgisi 2009 tarihli bir genelgeye dayanıyor ve sonraki değişiklikleri kapsamıyor. Kesintisizlik tartışmalı ise başvurudan önce İl Nüfus Müdürlüğü'nden teyit alın.

Kanunun ilk cümlesi net: "Bir Türk vatandaşı ile evlenme doğrudan Türk vatandaşlığını kazandırmaz." Ama devamı yolu açar: "bir Türk vatandaşı ile en az üç yıldan beri evli olan ve evliliği devam eden yabancılar … başvuruda bulunabilir."

Aranan üç şart: aile birliği içinde yaşama · evlilik birliğiyle bağdaşmayacak bir faaliyette bulunmama · millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bulunmaması.

Eşin ölümü: "Başvurudan sonra Türk vatandaşı eşin ölümü nedeniyle evliliğin sona ermesi hâlinde birinci fıkranın (a) bendindeki şart aranmaz." — yani aile birliği içinde yaşama şartı düşer. Ama şu kelimeye dikkat: "başvurudan sonra". Başvurudan önceki ölüm bu hükmün kapsamında değildir.

Boşanma: 16. maddede boşanma için bir karşılık yoktur. Karar çıkmadan boşanma, evlilik artık "devam" etmediği için bu yolu kapatır. İkamet açısından sonucu için aile ikameti sayfamıza bakın — 6458 m.34/6.

Evliliğin butlanı: vatandaşlığı evlenmeyle kazanan yabancı, evlenmede iyiniyetli ise vatandaşlığını korur.

Eşikler (Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.20):

Eşik 250.000 → 400.000 dolara 13.06.2022'de çıktı (RG 13.05.2022, sayı 31834, Karar 5554).

Değerleme: taşınmazın değeri, SPK lisanslı değerleme şirketlerince hazırlanan taşınmaz değerleme raporu ile belgelenir; rapor WebTapu üzerinden alınır ve TKGM Tutar Tespit Belgesi düzenler.

Ve ciddi bir uyarı. İçişleri Bakanlığı'nın 04.08.2026 tarihli basın açıklamasına göre, sahte gayrimenkul değerleme raporlarıyla usulsüz vatandaşlık sağlayan şebekeye yönelik operasyonda 16 ilde 72 şüpheli yakalandı; 1.150 yatırımcının yatırım uygunluk belgesi iptal edildi ve aile fertleri dâhil 5.391 kişinin vatandaşlık kararı iptal edildi; ayrıca 263 yatırımcı ve aileleriyle birlikte 743 kişinin kararı geri alındı. Dayanak: 5901 sayılı Kanun m.31 ve m.40.

Buradaki ders basittir: değerleme raporunu şişiren aracıdan uzak durun. Vatandaşlık verildikten yıllar sonra da iptal edilebiliyor — ve iptal, aileyi de kapsıyor.

Bu yalnızca başvuru hizmet bedelidir — yatırımın, değerleme raporunun, tercümelerin ve sonrasında çıkacak pasaport ile kimlik kartının bedeli değildir. İçişleri ile Hazine ve Maliye Bakanlıklarınca her yıl yeniden belirlenir.

İşlem süresi için resmî ve bağlayıcı bir süre yayımlanmamıştır. İnternette dolaşan gün sayıları kaynaksızdır. (Nüfus ve Vatandaşlık İşleri'nin verdiği üç aylık hedef, vatandaşlıktan çıkma başvuruları içindir — kazanma için değil.)